Praktycznie jak co roku, w obliczu mercato, pojawia się temat wskaźnika płynności, który w istotny sposób może wpływać na rynek transferowy klubów we Włoszech. Ale czym tak naprawdę jest rzeczony wskaźnik płynności, jak go definiujemy i w jaki sposób może on zablokować transfery klubu, spróbujemy pokrótce wyjaśnić.

W 2015 roku FIGC, wśród różnych kryteriów kontroli ekonomiczno-finansowej umieściła właśnie wskaźnik płynności. W dokumencie NOIF (Wewnętrzne Przepisy Organizacyjne Federacji), wyjaśniono, że wskaźnik płynności, służy do określenia wszelkich niedoborów finansowych i jest obliczany jako stosunek między bieżącymi aktywami, a bieżącymi zobowiązaniami. Mówiąc najprościej jest to współczynnik, który pokazuje kiedy klub jest w stanie wywiązać się ze swoich krótkoterminowych zobowiązań finansowych.

Do sezonu 2023/2024 minimalna wartość wskaźnika płynności, została ustalona na poziomie 0,6 jednakże już w przypadku sesji kampanii transferowej 2024/2025 minimalny pomiar wskaźnika wzrósł do 0,7 dla wszystkich klubów, zaś w przypadku mercato 2025/2026 ma on wynosić już 0,8.

Co jednak czyni te dane tak istotnymi? Otóż dwukrotnie w ciągu sezonu (31 marca i 30 września) Co.Vi.So.C. kontroluje czy kluby trzymają się wyznaczonych norm, a w przypadku niespełnienia minimalnych wymagań, w zakresie wskaźnika płynności, organ ten, zgodnie z regulaminem może zdecydować o "niedopuszczeniu do operacji nabycia praw do występów zawodników odpowiednio w sesji letniej i sesji zimowej", czyli upraszczając blokuje to możliwość transferów przychodzących poszczególnych klubów.

Co jednak istotne, decyzja o zablokowaniu mercato, nie jest ostateczna i można ją odwołać, na przykład za sprawą interwencji akcjonariusza większościowego lub akcjonariuszy, którzy mogą przywrócić wskaźnik płynności do pożądanych wartości, sięgając do swoich portfeli poprzez:

-płatności, na rzecz przyszłego podwyższenia kapitału zakładowego;

-podwyższenie kapitału zakładowego, dokonywane wyłącznie gotówką;

-pożyczki podporządkowane i nieoprocentowane;

-płatności na pokrycie strat.

Na uwolnienie mercato istnieje również inny, z punktu widzenia klubów znacznie prostszy sposób, a mianowicie odblokowanie zakupów poprzez sprzedaż. To właśnie stąd wzięła się często powtarzana w mediach, w okresie rynku transferowego, mantra: "najpierw sprzedaże, potem zakupy".

Wspominany już dokument NOIF taką sytuację definiuje w następujący sposób: "Blokada zakupów jest trwała, chyba że dla każdego przejęcia, klub znajdzie pełne pokrycie względnego kosztu, poprzez dodatnie saldo wynikające z operacji transferowych zawodników, które miały miejsce wcześniej i/lub jednocześnie. W celu zdefiniowania wspomnianego dodatniego salda, prócz aktywnego salda finansowego kampanii transferowej, zostanie uwzględniona również różnica między resztkowym kosztem kontraktowym, w tym częścią stałą i zmienną, sprzedanych zawodników, a kosztem kontraktowym, w tym częścią stałą i zmienną nabytych zawodników".

Tak więc konieczny jest dodatni bilans między zakupami i sprzedażami, ale nie tylko pod względem kwoty odstępnego piłkarzy, bowiem liga bierze również pod uwagę kwotę, którą sprzedany zawodnik musi jeszcze otrzymać z tytułu swojego kontraktu, w postaci pensji i premii, a także ogólną wartość kontraktu kupowanego gracza, obejmującą także jego pensję i premię.

Aby zrozumieć w jaki sposób osiąga się dodatnie saldo, weźmy przykładową transakcję: klub sprzedaje zawodnika za 10 mln euro, przy resztkowym koszcie kontraktowym wynoszącym 3 mln euro, i kupuje zawodnika za 5 mln euro przy całkowitym koszcie kontraktowym wynoszącym 2 mln euro. W takim przypadku całkowite saldo transakcji jest dodatnie i wynosi 6 mln euro.

Jeśli tylko saldo kontraktowe jest ujemne, saldo finansowe, oprócz tego że jest dodatnie, musi być również wyższe w wartości bezwzględnej niż ujemne saldo różnicy wynagrodzeń. Nie jest jednak konieczne, aby każde przybycie i odejście, nastąpiły w tym samym czasie, jednak przyjmuje się, że musi być to w ramach jednej sesji transferowej. Warto nadmienić, iż w przypadku problemów ze wskaźnikiem płynności, zawodnik nie kwalifikuje się do rejestracji, dopóki transakcja wychodząca nie zostanie zdeponowana w celu pokrycia zakupu. Ponadto wygenerowane, ogólne dodatnie saldo może być również wykorzystane do pokrycia wszelkich innych zakupów w danej sesji transferowej.

W tym miejscu warto powiedzieć, że letnie mercato 2025, będzie ostatnim, podczas którego będziemy mieli do czynienia ze wskaźnikiem płynności, w przedstawionej wyżej formie. W istocie bowiem, w marcu 2024 roku, FIGC przegłosowało plan strategiczny, który wprowadza zmiany na polu kontroli ekonomiczno-finansowych, w tym pożegnanie się ze wskaźnikiem płynności i dostosowanie się do parametrów międzynarodowych. Zmianie ulegnie również liczba kontroli, ze strony Co.Vi.So.C., z 2 do 4 rocznie.